Estamos ante o santo galego máis popular en Galicia e en todo o noroeste peninsular: Asturias, León e norte de Portugal.       

Naceu Paio no ano 912 en Alveos, parroquia da diocese de Tui, na provincia de Pontevedra. Aínda neno, nunha das incursións dos mouros, no tempo de Abderramán III, foi feito prisioneiro e deportado a Córdoba co seu tío Hermixio, bispo de Tui, e outros cristiáns da bisbarra do Baixo Miño.

Na cidade andaluza permaneceu preso coma refén varios anos. Levado ó pazo do Califa, por negarse a renunciar á súa fe e resisti-los planos luxuriosos do monarca, foi martirizado ata entrega-la súa alma a Deus. Era o 26 de xuño do ano 925. Aínda non fixera os 14 anos.

Transcurridos tres anos da súa morte xa se lle daba culto no Baixo Miño. Ó mesmo tempo se lle dedicaba un mosteiro de benedictinas en Alveos, e outros nas ribeiras do Miño, Sil e nas cidades de León e Oviedo.

O seu corpo foi trasladado a León e máis tarde a Oviedo. Unha reliquia do santo gárdase no mosteiro compostelán de San Paio de Antealtares, que o venera como patrón dende 1152.

En Galicia están dedicadas a este santo unhas 50 parroquias.